LatarBelakang-f

Sejarah

Jabatan Perhutanan Sabah (JPS) telah ditubuhkan pada tahun 1914 sewaktu negeri ini masih di bawah pemerintahan Syarikat Borneo Utara British (British Borneo Chartered Company). Bermula dengan hanya 6 orang kakitangan, jabatan ini telah berkembang dari tahun ke tahun dan telah menubuhkan 27 Pejabat Perhutanan Daerah dengan warga kerja kira-kira 2,000 kakitangan.


Fungsi utama jabatan ini pada dahulunya tertumpu kepada pengumpulan royalti. Fungsi Jabatan ini berkembang dari tahun ke tahun dan kemudiannya mengambil alih tanggungjawab yang lebih luas yang meliputi perlindungan dan pemuliharaan rizab hutan berdasarkan konsep Pengurusan Hutan Lestari (SFM).

Sejak penubuhannya, Jabatan Perhutanan telah menubuhkan rizab hutan di seluruh negeri, dan kini merupakan penjaga kepada kira-kira 3.6 juta hektar atau 49.1% dari jumlah keluasan tanah di negeri ini. Berdasarkan kuasa yang diberi di bawah Enakmen Hutan 1968 dan Undang-Undang Hutan 1969, jabatan ini telah melaksanakan pelbagai usaha untuk melindungi dan menguruskan hutan di negeri ini.

Titik perubahan penting yang telah mempengaruhi jabatan ini sebagai satu pertubuhan adalah di akhir 1980-an apabila SFM diperkenalkan dan kemudian digunapakai untuk aplikasi di seluruh negeri pada tahun 1997. Sejak itu, jabatan ini telah disusun semula dan keupayaannya telah dipertingkatkan untuk menampung pelbagai aspek SFM.

Penubuhan dan Peristiwa Penting Jabatan Perhutanan Sabah

Tahun Peristiwa Penting
1914
  • Jabatan Perhutanan diasaskan. Donald M. Matthews, seorang warganegara Amerika, dilantik sebagai seorang Ketua Pegawai Hutan atau Chief Forest Officer.
1915
  • Laporan Tahunan pertama Jabatan Perhutanan diterbitkan.
1916
  • Caj royalti pada kayu yang ditebang diperkenalkan.
  • Buletin No.1: "Timbers of British North Borneo and Minor Forest Produce" diterbitkan.
1921
  • D.D. Wood, juga seorang warganegara Amerika, dilantik sebagai Konservator Hutan atau "Conservator of Forests" pertama. 
1923
  • Pulau Gaya digazetkan sebagai rezab hutan pertama. 
1931
  • Jabatan itu telah secara rasmi ditetapkan sebagai Jabatan Hutan dengan rizab hutan berjumlah 129,425 hektar (52,376.44 hektar) pada akhir tahun 1931.
  • Harry Keith dilantik sebagai Konservator Hutan (Conservator of Forests). Isteri beliau, Agnes Keith, menulis buku, "Land Below The Wind" pada 1939, menjadikan Sabah terkenal.
1940
  • Rencana Kerja Pertama bagi Hutan Simpan Elopura (hutan bakau) telah disediakan dan dilaksanakan oleh G.S. Brown, Penolong Konservator Hutan.
1946
  • Pentadbiran Tentera British (BMA) bermula dan J. Agama, Timbalan Penolong Konservator Hutan, diberi tugas untuk menyusun semula Jabatan Perhutanan dengan jumlah staf sebanyak 16 orang. Ia berakhir dalam satu bulan dan Borneo Utara menjadi Crown Colony atau Jajahan Mahkota.
  • Jabatan Pertanian tidak lagi berada di bawah portfolio Jabatan Perhutanan yang telah berada dibawah jabatan ini dari tahun 1921.
1947
  • Jabatan Perhutanan dibahagikan kepada dua bahagian yakni Pantai Timur dan Pantai Barat dengan 5 daerah – Kudat, Jesselton (Kota Kinabalu), Sandakan, Semporna and Tawau.
1952
  • Monopoli British Borneo Timber Company ditamatkan oleh Kerajaan dan 12 konsesi baru telah ditandatangani.
1954
  • Seksyen Botani Hutan telah diwujudkan dengan ketibaan Ahli Botani Hutan pertama, Encik Geoffrey Wood dari Universiti Oxford.
1957
  • Seksyen Kartografi telah diwujudkan dengan ahli kartografi hutan pertama, Encik E.C. Francis.
1959
  • His Royal Highness the Duke of Edinburgh merasmikan Pameran Perhutanan dan Kayu di Sandakan.
1962
  • Bangunan Ibu pejabat baharu telah disiapkan di Jalan Ching Meng, Sandakan.
  • Pengenalan "chainsaws" untuk penebangan kayu komersial di Sabah.
1968
  • Enakmen Hutan 1968 dan Undang-Undang Hutan 1969 dikuatkuasakan pada 01 Januari 1969.
1969
  • Projek "The Malaysian/Canadian Aid (CIDA)" Inventori Hutan dan Penilaian Ekonomi dilaksanakan.
  • Datuk H.S. Martyn mencipta sejarah sebagai orang tempatan pertama memegang jawatan Konservator Hutan ke-7.
1970
  • Perjanjian Lesen Jangka Masa Panjang 100 tahun Yayasan Sabah ditandatangani, meliputi 3300 batu persegi.
1982
  • Ibu pejabat Jabatan Perhutanan di Sandakan telah ditempatkan semula ke KM10, Jalan Labuk.
1984
  • 3.3 juta hektar kawasan hutan simpan atau 45.1% dari keluasan tanah di Sabah digazetkan semula untuk dimasukkan ke pelbagai kelas hutan simpan ke dalam rizab yang telah ditubuhkan.
  • Keselamatan pendudukan(Security of tenure) yang disahkan untuk rezab hutan melalui perubahan legislatif untuk memindahkan kuasa pendudukan penggunaan tanah kepada legislatif daripada eksekutif.
1985
  • Yayasan Sabah, Jabatan Hutan dan Royal Society (United Kingdom) menandatangani perjanjian Program Kajian Hutan Tropika yang dilaksanakan di Lembah Danum, Lahad Datu.
1986
  • Jabatan Hutan dinamakan semula sebagai Jabatan Perhutanan Sabah dan diketuai oleh Pengarah Perhutanan. Panggilan 'Konservator' tidak lagi digunakan.
  • Bahagian dan pejabat kawasan baru ditubuh dan diperbaharui yakni 10 Bahagian, 5 Pejabat Kawasan dan 19 Pejabat Perhutanan Daerah.
1988
  • Bahagian Hidupan Liar secara rasminya dipisahkan dari Jabatan Perhutanan SAbah dan diletakkan di bawah pengurusan Kementerian Pelancongan dan Alam Sekitar Sabah.
  • SFI (Sabah Forest Industries Sdn. Bhd.), Kilang pulpa dan kertas pertama negara ditubuhkan.
1989
  • Era Pengurusan Hutan Lestari (SFM) bermula dengan pentauliahan Lestari Projek Pengurusan Hutan Malaysia-Jerman, di Hutan Simpan Deramakot.
  • HRH Prince Philip, Duke of Edinburgh, Presiden World Wide Fund for Nature (WWF) telah melawat Jabatan Perhutanan Sabah untuk kali kedua. Beliau diiringi oleh Ketua Menteri Sabah, Tan Sri Datuk Seri Panglima Joseph Pairin Kitingan bersama-sama dengan Pengarah Perhutanan ke-9 , Datuk Miller Munang.
1990
  • Reduced Impact Logging (RIL) atau Pembalakan Kurang Impak telah diperkenalkan.
1992
  • Projek karbon hutan tropika yang pertama di dunia telah dilancarkan di kawasan INFAPRO, Ulu Hutan Simpan Segama.
1994
  • Lima (5) lagi Pejabat Perhutanan Daerah tambahan ditubuhkan, menjadikan jumlah keseluruhannya sebanyak 24 buah pejabat.
1995
  • Pameran piagam pelanggan adalah diwajibkan dalam semua bahagian dan pejabat bahagian.
  • Lembah Danum (43,800 hektar) telah diberi status Perlindungan Penuh di bawah Kelas I (Perlindungan)
1997
  • Perdana Menteri, Tun Dr Mahathir Mohamad melawat Jabatan Perhutanan Sabah iaitu di Hutan Simpan Deramakot.
  • Kerajaan Negeri memperkenalkan dasar baru iaitu penggunaan dan pelaksanaan Pengurusan Hutan Lestari (SFM) dan sistem pengurusan hutan FMU di seluruh negeri.
  • Hutan Simpan Deramakot telah disahkan sebagai hutan yang diuruskan dengan baik oleh Forest Stewardship Council (FSC) dan juga yang pertama di dunia untuk hutan tropika
  • Maliau Basin (58,840 hektar) telah diberi status Perlindungan Penuh di bawah Kelas I (Perlindungan).
2000
  • Jabatan ini menerima sijil ISO pertamanya, MS ISO 9000 untuk Sistem Pungutan Royalti ke atas Pengeluaran Kayu dari Kelas II Hutan Simpan Komersial Pemprosesan Tempatan di Daerah Perhutanan Beluran.
  • Jumlah Daerah Perhutanan diperluaskan kepada 27.
2004
  • Pembalakan Helikopter diperkenalkan di Sabah.
2005
  • Bendera rasmi Jabatan Perhutanan Sabah dikibarkan di Ibu Pejabat JPS
2006
  • Hutan Simpan Ulu Segama dan Malua meliputi kira 241.000 hektar kawasan hutan telah diperuntukkan untuk projek SFM Ulu Segama dan Malua untuk menjamin sebuah kediaman untuk Orang Utan dalam kewujudan bersama dengan pengurusan hutan dalam jangka masa panjang.
  • The Centennial Time Capsule dan buku "Forestry in Sabah" telah dilancarkan oleh Ketua Menteri Sabah, YAB Datuk Seri Musa Hj. Aman di Pusat Penemuan Hutan Hujan (RDC).
  • Perdana Menteri Tun Abdullah Ahmad Badawi, membuat lawatan ke Hutan Simpan Deramakot, Perdana Menteri kedua untuk melakukan lawatan ke hutan itu.
2007
  • Pembalakan dihentikan sepenuhnya di Hutan Simpan Ulu Segama-Malua, demi kepentingan pemuliharaan, selepas kira-kira 50 tahun pembalakan.
  • Perdana Menteri Malaysia, Tun Abdullah Ahmad Badawi dan isteri, Tun Jeanne Abdullah melancarkan Pusat Penemuan Hutan Hujan (RDC).
2008
  • Tapak Ramsar pertama di Borneo untuk tanah lembap, meliputi kira 78.803 hektar, diisytiharkan pada sepanjang garis pantai Kinabatangan
  • Jabatan Perhutanan membuat pembentangan di Chatham House, London untuk urus tadbir hutan yang baik.
2009
  • Pihak Audit Bebas Ketiga untuk semua pemegang lesen jangka panjang diperkenalkan.
  • Imbak Canyon (16.750 hektar) telah diberi status Perlindungan Penuh di bawah Kelas I (Perlindungan).
2010
  • RIL telah diwajibkan ke atas semua penuaian dalam hutan simpan.
2011
  • Kedua-dua Hutan Simpan Ulu Segama dan Hutan Simpan Tangkulap Pinangah-Id (FMU 17A) telah diperakui di bawah standard FSC.
  • Yang Amat Berhormat Perdana Menteri, Dato 'Seri Najib Tun Abdul Razak melancarkan' SAFE"(Stability of Altered Forest Ecosystems) projek di Pusat Lapangan Maliau Basin, kerjasama Malaysia dengan Royal Society dan London University.
  • 1.2 juta m³ kayu perladangan dihasilkan di Sabah dan tertinggi sejak eksport pertama kayu ditanam pada tahun 1982.
  • Jabatan Perhutanan Sabah telah dijemput ke Istana St James, London, untuk membentangkan agenda Pemuliharaan Sabah.
2012
  • Jabatan Perhutanan Sabah telah membuat pembentangan dalam acara sampingan dalam Persidangan Rio+20, Brazil.
  • Kira-kira 900,000 hektar hutan adalah sebahagian atau sepenuhnya diperakui di Sabah di bawah FSC dan MTCC (Majlis Persijilan Kayu Malaysia) sebagai hutan diurus dengan baik.
  • The Royal Highness, Putera William & Lady Catherine melawat Lembah Danum.
2013
  • Karbon yang tersimpan dalam pokok digubal sebagai hasil hutan dan komoditi yang dikenakan cukai yang diniagakan.
  • Kawasan Terlindung Sepenuhnya (TPA) meningkat kepada 18.6% dari jumlah keluasan keseluruhan negeri Sabah atau kira-kira 1.3 juta hektar.
  • Pasukan Perhutanan Sabah membuat persembahan dalam agenda Pemuliharaan Sabah kepada Pentadbiran Amerika Syarikat di Washington DC, Amerika Syarikat.
  • Untuk pertama kalinya dalam sekurang-kurangnya 50 tahun, tidak ada (Borang I) lesen jangka pendek yang dikeluarkan di dalam hutan simpan.
  • JPS telah menubuhkan sejumlah 3.6 juta hektar kawasan hutan simpan atau 49.1% daripada keluasan tanah negeri.
  • Hutan yang benar-benar dipulihkan dan ditanam melebihi 500,000 hektar, tertinggi yang pernah direkodkan.
2014
  • Jabatan ini berbangga dengan kira-kira 2,000 kakitangan dan diketuai oleh Datuk Sam Mannan