Mampan-f

Pembalakan Kurang Impak (RIL)

Pembalakan Kurang Impak (RIL) ialah koleksi pelaksanaan teknik penuaian hutan yang menghasilkan kerosakan pada tahap terendah (20%) kepada sisa pokok stok, tanah dan kualiti air. Mengekalkan keupayaan pengeluaran dan fungsi alam sekitar hutan.

Pembalakan dengan kaedah RIL ( Reduced Impact Logging ) telah terbukti dapat mengurangkan kerosakan pada dirian tinggal sebanyak 50% berbanding dengan pembalakan konvensional. Faktor ekonomi dan penggunaan meluas Traktor telah menyumbang kepada populariti RIL berbanding dengan sistem penuaian lain. Ia telah diterima pakai oleh Jabatan Perhutanan untuk pelaksanaan di seluruh negeri Sabah sejak tahun 2000.

RIL adalah koleksi beberapa teknik penuaian yang digunakan untuk mengurangkan kerosakan PCT (Pokok Tanaman Berpotensi), pertumbuhan semula dan tanah untuk mengekalkan kapasiti pengeluaran hutan dan melindungi alam sekitar. Terdapat tiga peringkat operasi di RIL, iaitu:
  1. Operasi Pra-Penuaian
  2. Operasi Penuaian
  3. Operasi Selepas Penuaian


packageOperasi Pra-Penuaian

Operasi Pra-Penuaian Keterangan
Perancangan Awal Penuaian Aktiviti yang perlu dilakukan di pejabat menggunakan peta topografi berskala 1:25,000. 

Maklumat yang dinyatakan dalam peta perancangan awal penuaian adalah seperti berikut:

  • Kup atau persempadanan plot;
  • Cadangan jaringan jalan
  • Zon penampan saliran dan / atau anak sungai
  • Kawasan cerun di atas 25°
Peninjauan Kawasan
  • Bertujuan untuk membuat pengesahan dan mengemaskini maklumat yang terkandung dalam peta perancangan awal penuaian.
  • Ini termasuklah maklumat umum mengenai lokasi persempadanan, penjajaran jalan, pintu masuk dan keluar, jambatan, saliran, zon penampan aliran, cerun curam, singkapan batu, dan pelbagai ciri fizikal yang dikenalpasti di hutan tersebut.
Pemetaan Penuaian Pokok
  • Aktiviti ini mengumpulkan lokasi dan taburan pokok yang boleh dituai secara terperinci, lokasi jambatan, zon penampan aliran, cerun curam, singkapan batu, cerun, gaung, dan pelbagai halangan fizikal kepada operasi penuaian.
  • Aktiviti ini dipandu oleh rekaan bancian plot (20m x 50m) (Rajah 1) dengan jalan dan SKTs ('Skid trails' atau denai gelinciran) yang digunakan sebagai titik rujukan untuk asas plot bancian.
Penandaan Pokok Dituai Operasi ini merupakan aktiviti penandaan semua pokok yang boleh dituai (60cm kepada 120 cm dbh) dalam kaedah yang komprehensif di lapangan berdasarkan kepada peraturan berikut:
  • Mengekalkan spesis yang dilarang untuk ditumbangkan (pokok-pokok berongga, pokok buah-buahan liar, dan pokok-pokok lain yang dilarang)
  • Mengekalkan pokok ibu sebagai sumber benih
  • Mengekalkan semua pokok yang berada dalam kawasan simpanan aliran sungai/sumber air dan zon penampan aliran
  • Mengekalkan pokok dengan kanopi atas lebih 50% daripada ketinggian pokok atau saiz kanopi yang akan menyediakan ruang bukaan lebih daripada 0.1 hektar
Perancangan Jalan
  • Perancangan jalan yang sempurna mengurangkan kerosakan kepada hutan, kos pembinaan, kos penyelenggaraan, dan kos pengangkutan. Ketumpatan jalan adalah terhad kepada 1.3% daripada kawasan yang dituai.
  • Jalan hutan terdiri daripada dua bahagian: sub- gred dan kaki lima (sub-asas, asas dan permukaan)
  • Jalan diklasifikasikan sebagai sama ada; jalan utama, jalan kedua atau jalan 'feeder'. Semua jalan yang hendak dibina akan ditandakan di lapangan.
Perancangan Gelinciran Utama
  • Perancangan denai gelinciran yang sempuran amat penting untuk mengurangkan kerosakan
  • Gelinciran dijauhkan daripada aliran sungai, mengurangkan jarak gelinciran, mengelakkan gelinciran pada cerun curam dan yang menyeberangi aliran sungai
  • Denai gelinciran hendaklah tidak melebihi 6% daripada kawasan yang dituai atau 120m/hektar.
  • Denai gelinciran ditanda di lapangan
Pelan Komprehensif Penuaian (CHP)
  • Dikenali sebagai 'Comprehensive Harvesting Plan'
  • CHP ialah dokumen yang mengandungi strategi penuaian terhadap kawasan yang hendak dituai, dan digunakan sebagai panduan kepada kontraktor pembalakan untuk menyusun aktiviti pengekstrakan.
  • Dokumen CHP terdiri daripada: Maklumat Pelesen, deskripsi kawasan, sumber hutan, preskripsi penuaian, jangkaan hasil balak, jangkaan impak pembalakan, peraturan penuaian dan garis panduan, perjanjian, senarai jalan dan SKT, senarai pokok untuk dituai dan Peta CHP.

HarvestTreeMapping
Rajah 1: Rekaan Bancian Plot (20m x 50m) dengan jalan dan SKT ('Skid trails' atau denai gelinciran) digunakan sebagai titik panduan kepada asas bancian plot.

CHP
Rajah 2: Pelan Penuaian Komprehensif atau 'Comprehensive Harvesting Plan' (CHP) terdiri daripada: Maklumat Pelesen, deskripsi kawasan, sumber hutan, preskripsi penuaian, jangkaan hasil balak, jangkaan impak pembalakan, peraturan penuaian dan garis panduan, perjanjian, senarai jalan dan SKT, senarai pokok untuk dituai dan Peta CHP.


package Operasi Penuaian

Operasi Penuaian Keterangan
Pembinaan Jalan
  • Jalan dibina untuk menyediakan keselesaan dan keselamatan kepada pengguna disamping mengurangkan kos pengangkutan dan meminimakan gangguan pada tanah.
  • Jalan yang dibina adalah berdasarkan rekaan jalan dan spesifikasi yang ditentukan oleh Jabatan Perhutanan Sabah dari masa ke masa.
Jambatan dan Saliran
  • Pendekatan untuk jambatan mestilah lurus dan tahap untuk jarak sekurang-kurangnya 10 meter di kedua bahagian.
  • Semua bahagian jambatan tersebut hendaklah dilabuhkan ('anchored') untuk mengelak daripada dibawa arus.
  • Tebing aliran sungai bersebelahan dengan jambatan, pada bahagian atas dan bahagian bawah hendaklah distabilkan menggunakan sayap balak tahan lasak, padang batu atau sebarang binaan yang sama dengannya.
Saliran Saliran dibina berdasarkan kepada perkara berikut:
  • Pada perubahan kecerunan, dengan sebahagian saliran dijajarkan dengan batuan, dan penyediaan perangkap celah atau takungan.
  • Tiada pembinaan longkang dalam lingkungan 50 meter daripada saluran air, dengan pelepasan sementara ke kawasan-kawasan tumbuh-tumbuhan
  • Longkang tambahan hendaklah memenuhi keperluan jarak maksimum
Penebangan Berarah
  • Hanya pokok yang ditandakan sahaja yang boleh ditebang, dengan 10% tidak dipilih daripada pokok yang boleh dituai untuk tujuan lestari. Sebarang pokok menjalar yang melekat pada stem atau menjalar daripada kanopi dipotong.
  • Pokok dengan kulit atau dahan longgar, pokok dengan tanda mereput, atau baringan berat yang mungkin mencederakan pokok bersebelahan tidak boleh ditebang.
  • Mematuhi penggunaan peralatan perlindungan diri (PPE) dan mengamalkan amalan selamat semasa penebangan pokok
  • Arah penebangan yang terbaik adalah ke arah atau jauh dari denai gelinciran pada sudut 30°-45°. Sekiranya selari dengan denai gelinciran, pokok akan ditebang jauh daripada arah gelinciran. Di kawasan cerun, arah penebangan hendaklah ke arah sisi cerun.
  • Kawalan jatuhan tebangan dicapai dengan potongan yang dibuat pada sisi pokok ke arah jatuhan.
Pengekstrakan Balak
  • Operasi pengekstrakan balak dijalankan untuk meminimakan gangguan tanah dan bukaan hutan
  • Bilah dilarang semasa operasi pengekstrakan oleh Traktor 'Crawler'.
  • Operasi pemancing balak menggunakan kabel panjang untuk mengangkut balak keluar daripada hutan dengan jarak melebihi 300 m.
Tapak Pendaratan
  • Tapak penyimpanan balak apabila mungkin akan dibina pada bahu jalan.
  • Ideal diletakkan pada bahagian atas rabung untuk memastikan gelinciran atas bukit. Tapak daratan di cerunkan 2-3° untuk membolehkan air larian permukaan ke longkang.
  • Tapak daratan tidak melebihi 0.18 hektar, dan ketumpatan keseluruhan daratan tidak melebihi 0.7% daripada kawasan keseluruhan pembalakan. Pembinaan tapak dilarang di kawasan zon penampan aliran atau simpanan air.


packageOperasi Selepas Penuaian

Operasi Selepas Penuaian Keterangan
Pemasangan Longkang Bersilang
  • Longkang bersilang dibina sepanjang jalan dan denai gelinciran pada anggaran sudut 45° jajaran, anggaran tinggi pada 0.5 meter dan mengalir sendiri kepada lantai hutan yang tidak diusik.
  • Sebarang halangan yang menyekat aliran air sebagai kesan kepada operasi penuaian hendaklah dialihkan untuk mengelakkan penakungan air, dan untuk membolehkan aliran air kembali kepada keadaan sebelum penuaian. 
Pembuangan Jambatan dan Saliran
  • Semua struktur pintasan saliran akan dialihkan keluar secepat mungkin selepas operasi penuaian selesai di tapak, kecuali pada pendapat pegawai perhutanan, tindakan ini mungkin menyebabkan gangguan tambahan atau peningkatan pada tebing atau pengelodakan aliran.
  • Pembuangan jambatan sementara untuk mengurangkan impak pada perjalanan aliran
Pembentukan semula Tapak Pendaratan
  • Semuat tapak pendaratan hendaklah dibaiki kepada kedalaman lebih kurang 25 cm dan dibentuk untuk menjamin saliran permukaan yang mencukupi.
  • Sisa pembalakan hendaklah diagihkan ke kawasan pendaratan sebagai kompos atau 'mulch'.


 
SKYLINE cropped